Yazar: nihals2

ENDOMETRİYOZİS

Bu hastalığa, bana göre çok yanlış bir biçimde meslek kadınının hastalığı denmektedir; meslek sahi­bi olmanın bir sonucu değil ve yalnızca meslek sahi­bi kadınların yakalandıkları bir hastalık değildir. Bu yanlış adlandırma, iki istatistik arasında yanlış bir bağıntı kurmanın sonucu olarak ortaya çıkıyor gibi gelmektedir. Endometriyozis genellikle yirmili yaşla­rın sonlarında başlar, kadınların en çok iş sahibi ol­duğu dönem yirmili yaşlarm sonlarıdır.

Endometriyozisin tohumları, kız daha ana karnın­da gelişmekteyken atılır. Küçük endometrium hücre­si yuvacıkları, pelvise, yumurtalıklara, tüplere ve hat­ta mesaneye sızar. Küçük kistler oluştururlar. Her adette endometriyumun geri kalan bölümüyle birlikte bunlar da kanar, ama kistler şişip gerilene kadar hiç­bir belirti yoktur. Bu da on, on beş yıl sürebilir.

Endometriyum parçacıkları rahim kasının derinle­rine, rahmin yüzeyine, yumurtalıkların üstüne, geniş bağlara, ve pelviste herhangi bir başka yere yerleşe­bilir. Kimi zaman vajinada ve servikste, seyrek olarak vulvada ve perinede ve daha seyrek olarak da kol, ba­cak ve akciğerde bulunabilirler.

Süreğen alt batın ağrısı, dismenore (ağrılı adet görme), disparönia (ağrılı cinsel ilişki) ve eğer fallop boruları da olaya katümışsa, gebe kalma güçlüğü, be­lirtileri oluşturur.

Kesin tanı ancak, kanla dolmuş kistlerin, laparos-kopide ya da fiberoptik muayenede görülmesiyle ko­nulabilir. Kistler, toplu iğne başı büyüklüğünden ce­viz büyüklüğüne kadar olabilir. 1, 2 ya da 100 kist bu­lunabilir. Lacivert-mor görünümdedirler ve pelvis or­ganlarının üstüne dağılmış olabilirler.

Kimi kadmlarda progestojen kürleri başarılı ol­makla birlikte, tedavi her zaman doyurucu olmamak­tadır. Kimi kadınlar, doğum denetim haplarından ya­rar gördüklerini söylemektedir, ama bunlar ancak yüksek dozlarda etkili olurlar ve bu yüksek dozlar da artık doktorlarca savunulmamaktadır.

Eğer az sayıda kist varsa, kadın hastalıkları uz­manınız bunların cerrahi olarak kazınmasını önere­bilir, ama çok sayıda olmaları durumunda, bu ke­sinlikle olanaksız hale gelecektir. Eğer olay genişle-mişse ve belirtiler şiddetliyse cerrahınız kalıcı bir şi­fa sağlama yolu olarak, histerektomi önerebilir.

Deneyebileceğim, cerrahi olmayan bir tedavi biçimi var mıdır?

Eğer olayınızda henüz idrar tutamama yoksa, pel­vis egzersizleri yaparak, zorlu etkinliği keserek, şiş­mansanız kilo vererek ve sigarayı bırakarak (özellik­le eğer öksürüyorsanız) durumun daha kötüye gitme­sini engelleyebilirsiniz.

Eğer henüz ailenizi bütünlemediyseniz, cerrahi girişimleri ertelemeniz gerekecektir, çünkü vajina yo­luyla yapılacak bir doğum, sarkmanm plastik cerra­hiyle onarımını anında bozacak ve yapılmış ameliya­tın hiçbir değeri kalmayacaktır

YUMURTALIK KİSTLERİ
Yumurtalıklardaki büyümelerin büyük çoğunluğu selimdir. Doktorlar, yumurtalıkta normal bir kist bu­lunduğunu belirtmek için ‘kistik yumurtalık’ deyimini kullanırlar. Buna karşın ‘yumurtalık kisti’ sözcükle­ri, habis bir büyümeyi belirtir. Kist genişledikçe yu murtalık dokusu incelir ve sonuçta da kisti tümüyle çevreleyen ince bir katman durumuna gelir. Kimi kist­lerin 50 cm’lik bir çapa ulaştıkları ve içlerinin, sey­rek olarak pelvis boşluğuna kaçan, koyu, jelatinsi bir maddeyle dolu olduğu bilinmektedir.

Yumurtalık hücreleri ilkeldir  bebek bunlardan büyür ve bu yüzden de vücuttaki tüm dokuları üre­tebilecek gizil güce sahiptirler. Bir yumurtalık tümö­rünün içinde saç, diş, kemik ve kıkırdak bulunması çok sık görülen bir durumdur, dişler çoğu kez batın röntgeninde görülebilir.

Habis bir yumurtalık tümörü çeşitli boyutlarda olabilir ve genellikle katı ve serttir, ama tümörün or­tasında kistik alanlar bulunabilir. Buna karşın, bir kadın doğum uzmanının, karnınızı muayene ederek ve hatta iç muayeneyle bile, tümörün selim mi yoksa habis mi olduğunu anlayabilmesi olanaksız olabilir. Yumurtalık kistinin tipi ne olursa olsun, cerrahi çıkar­tım gerekecektir ve selim bir kisti habis bir kistten ayırabilmek ancak kistin mikroskopik olarak incelen-nioo.yle olanaklı olabilir. Kistin habis olması olasılı ,ğı yaşla birlikte artar.

Yumurtalık kistinin belirtileri
Küçük yumurtalık kistleri çok az belirti verirler, ama büyüdükçe karında şişme gözlenebilir. Çok büyürlerse, soluksuz kalmaya ve sık idrara çıkmayla be­liren mesane sıkıntısına yol açan bir basıya neden olabilirler. Bacak toplardamarlarına yaptıkları bası varisli damarlara, ayak bileklerinde şişmelere yol aça­bilir. Kusma ve kabızlık gibi sindirim bozuklukları or­taya çıkabilir.

Yumurtalık tümörlerinin vajina yoluyla kanama­ya yol açtığı, östrojen üretmiyorlarsa, seyrek görü­lür. Eğer östrojen üretiyorlarsa düzensiz kanamalara ve çok küçük kızlarda memeler ve meme başları gibi dişi cins özelliklerinin zamanından çok önce gelişme­sine neden olabilir.

Ani, şiddetli ağrılar seyrektir, ama eğer bir sap üstünde büyüyorlarsa ve bu sap bükülürse, eğer kist içine kanama olursa ve eğer büyük bir yumurtalık kisti yırtılırsa bu tür ağrılar yaşanabilir. Eğer sizde bir yumurtalık kisti varsa ve böyle ani bir ağrı du­yarsanız, hemen doktorunuzu uyarm. Yumurtalık kistlerinin enfekte olması, günümüzde çok seyrektir.

Bir yumurtalık kistinin tanısı
Karında geniş bir kitlenin ele gelmesi yumurtalık kistini düşündürür, ama tanı ancak araştırmacı cer­rahi ile konabilir. Kimi merkezlerde, alışılmış yönte­min ne olduğuna göre, cerrahlar ya bir ön laparoskopi (karm açılır, cerrah yumurtalığı doğrudan inceler ve bir girişim yapılmadan karın kapatılır) yaparlar ya da bir fiberoskopla inceleme yaparlar. Habislik tanısı, ancak tümöre biyopsi yapılır ve mikroskop altın­da incelenirse konulabilir. Çoğu cerrah, laparoskopi ya da fiberoptik inceleme sırasında yumurtalık dokusundan küçük bir örnek aîmaktansa, yumurtalığı tü­müyle çıkardıktan sonra mikroskop altında inceletme­yi yeğler.

Cerrahi yöntem
Herhangi bir cerrahi araştırma yapılmadan önce, konuyu cerrahınızla tümüyle tartışın ve cerrahi araş­tırma sırasında bulacağı şeylere göre, belirli bir eylem planında anlaşm. Ameliyat bittikten sonra, cerrahi ve histolojik raporları görme hakkınızı kullanın.

Selim bir tümör için: Eğer tümör selimse cerrahı­nız hemen hemen kesinlikle yalnız tümörü çıkarta­cak ve geri kalan yumurtalık dokusunu yerinde bıra­kacaktır. Vücudunuz dişi hormonları salgılamayı sür­dürecek ve yıllarca hormon eksikliğini giderme teda visi uygulamanızı gerektirecek bir yapay menopoz ya­şamayacaksınız. Kimi zaman kistler her iki yumurta lığı da etkileyebilir ve cerrahınız   öteki yumurtalıkta da tümör olsa bile yalnızca bir yumurtalığı çıkarmak­la yetinebilir. Çıkarılmayan yumurtalık, normal hor­mon düzeylerini sürdürmenizi sağlayacaktır. Bu olasılığı cerrahınızla kesinkes tartışın ve eğer olanak varsa böyle yapmasını isteyin.

Cerrahın her iki yumurtalığın büyükçe parçaları­nı çıkartıp hormon eksikliği sorunlarını engellemeye yeterli olacak kadar yumurtalık dokusunu dokunma­dan bırakması da olasıdır.

Habis bir tümör için: Eğer “yumurtalık kanseri ta­nısı konursa, cerrahınız yalnız tümörü değil, her iki yumurtalığı, rahmi ve fallop borularını da çıkartacak­tır. Eğer habis tümör küçükse ve eğer cerrahınız, ameliyat sırasında tümörün yavaş büyüyen bir tümör olduğundan kuşku duymazsa ameliyat sırasında frozen section denilen bir yöntemle çok kısa zamanda, tümörün tek bir yumurtalıkla ya da tek yumurtalığın küçük bir bölümüyle sınırlı olduğunu gösterebi­lecek bir histolojik rapor elde edilebilir) yalnızca tü­mörün ve tek bir yumurtalığın çıkarılması olasılığı da vardır.

Bu kistlerin prognozu (gidişi) nedir?
Yumurtalıktaki büyümelerin büyük çoğunluğun da, tedavi konusunda geleceğe umutla bakılabilir; selim yumurtalık kistlerinin cerrahi tedavilerinin sonucu, her zaman için şifadır.

Ama, yumurtalıklarında habis büyümeler olan az sayıda kadın için bu kadar iyi konuşamayız. Üreme yollarının öbür kanserlerinde de olduğu gibi, hasta­lığın prognozunda en önemli etken, tedaviye başlandı­ğında ne ölçüde geliştiği ve yayıldığıdır. Eğer büyü­me, tümüyle yumurtalıkla sınırlı kalmışsa, ameliyat tan beş yıl sonraki şifa oranı yüzde 90 kadar yüksek bir sayı olabilir..

KADINLARDA KANSER ERKEN TEŞHİS MUAYENESİ

Son yirmi yıl içinde jenital organların kanserlerinin teşhi­sinde ve tedavi yöntemlerinde büyük ilerlemeler olmuştur. Ül­kemizde de bu muayene yöntemleri ve tedavi yöntemleri uygu­lanmaktadır. Fakat Türkiye’de genel olarak kadınlarda kanser ile ilgili konularda belirsiz bir korku vardır. Belki de “kanser­den korkma, geç kalmaktan kork” kampanyası altında ve geç kalmanın belirlenmediğinden dolayı kadınlarda bu korku oluş­maktadır.
Kadınlarda bilindiği gibi en fazla görülen kanserler servix dediğimiz, döl yatağının kanseri ve meme kanseridir. Kadınlar, eğer yılda iki defa, diğer bir deyimle altı ayda bir defa kadın hastalıkları ve doğum uzmanına giderek kanser erken teşhis check-up muayenesini yaptırırlarsa, eğer kötü yolda bir geliş­me var ise, bu muayene sonunda verilere göre yüzde yüz hayat­ları kurtulmuş olur. Burada mühim olan hastanın herhangi bir şikâyeti olmadan hekime altı ayda bir gitmesi ve kontrol olma­sıdır. Bilindiği gibi erken safhada yapılan teşhis ve tedavi ile başarı oranı o derece yüksektir. Bizim gayemiz kanseri displazi dediğimiz en erken safhada veyahut carsinoma insitu dediğimiz erken safhada teşhis edebilmektir. Çünkü bu safhada, yani kli­nik olarak herhangi bir şikâyet ortaya çıkmadan, kanser sade­ce hücresel seviyede değişmeler yaparken teşhis konulabilirse o zaman tedavide başarı oranı yüzde yüzdür. Ve hasta yüzde yüz kurtulur. İşte bu sebepten kadınlara servikal smear (okunuşu: smir) test sitolojik muayene yöntemini önermekteyiz. Bu smea-re PAP-smer de denemektedir. Burada bilmeniz gereken diğer önemli bir nokta da şudur: Aşağı yukarı kanser bu bölgede geli­şirken, yani klinik olarak kanama veyahut çeşitli akıntı şeklin­de veyahut cinsel birleşmeden sonra kanamaların oluşması gibi belirtiler vermeden önce, uzun yıllar hücresel seviyede gelişme gösterir. Ve bu zaman zarfında hastanın herhangi bir şikâyeti yoktur. Diğer bir deyimle aşağı yukarı kanser klinik olarak bir şikâyet ortaya çıkarmadan sekiz, dokuz yıl içerisinde bu bölge­de gelişir. İşte bu smear test dediğimiz test altı ayda bir yapıla­cak olursa, mutlaka bu erken safhada tanı imkânı çıkacaktır. Bu nedenle kadmlar cinsel birleşmeye başladıktan itibaren, (her kadına göre cinsel birleşme yaşı değişmektedir) yılda iki defa bu kanser testim yaptırmalıdırlar.

Bu test nedir? Nasıl yapılmalıdır?
Hasta jinekolojik mua­yene masasında normal muayene pozisyonunda yatar. Hasta ke­sinlikle bu muayenede herhangi bir acı duymaz. Önce speku-lum dediğimiz özel bir metal aletle iç bölgeye yani döl yatağı­nın ağzına bakılır. Bu aletle bakılırken gayet basit plastik veya­hut tahta bir spatül ile dölyatağı ağzından deydirilerek oradaki hücrelerin spatüle geçmesi sağlanır. Ve bu bir cam lama yayılır ve özel metodlarla hücreler tespit edilip, boyanıldıktan sonra, mikroskopta incelenir. Bu şekilde gözle görülmeyen değişmeler mikroskop teşhisi ile ortaya çıkmış olur. Mikroskop muayene­sinden sonra, eğer şüpheli bir durum var ise, o zaman mutlaka kolposkopi muayenesi yapılmalıdır.

KOLPOSKOP MUAYENESİ
Bu muayene de döl yatağı ağzını ayrıntılı bir şekilde incele­meye yarayan bir yöntemdir. Bunda da yine hasta herhangi bir acı veya rahatsızlık duymaz. Kolposkop denilen alet özel ışık ve mercekleri ile muayene edilen bölgeyi detaylı olarak büyüte­rek gösteren bir alettir. Dolayısıyla bu aletle yapılacak muaye­neden de çekinmeye gerek yoktur. Bu kolposkopi muayenesin­de de yine bir şüphe var ise, üçüncü aşama mutlaka servix böl­gesinden, yani döl yatağı ağzından bir muayene maddesinin alın­ması, yani ufak bir biopsi yapılmasıdır. Biopsi yapılması üçüncü aşamadır. Ve alınan ufak parça pataloğa gönderilerek pata-loğun teşhisine göre kesin teşhis konmuş olur. Biliyorsunuz kan­serin veyahut kanser öncesi gelişmelerin değişik sınıflandırma­ları vardır ve patalogtan gelecek neticeye göre kadın hastalıkla­rı uzmanı gerekli olan ameliyat planını çizer.

Özetleyecek olursak kadında erken teşhis muayenesi,

1-      Jenital bölge muayenesi,

2-      Koltuk altı ve meme muayenesi,

3-      Smear teştten oluşmaktadır.

Smear test şüpheli gelirse, o zaman kolposkopik muayene yapılmakta, kolposkopik muayenede şüpheli bir bulgu var ise, bu bulgu serviks bölgesinde yani dölyatağı ağzından alınan biopsinin patalog tarafından değerlendirilmesi ile konulur. Bun­lar dışında herhangi bir şekilde sırf gözle bakılarak bir ameli­yata karar vermek veyahut bir teşhis koymak bugünkü bilgile­re göre tıbbi hata olur. Bu nedenle bütün kadınların da bu te­davi yöntemlerini bu teşhis yöntemlerini bilmelerinde fayda var­dır. Eğer hastalar bilgili olurlarsa o toplumlarda doktorlar da zorlanarak daha iyi daha kaliteli olmaya yönelirler.

Smear testinin neticeleri nasıl değerlendirilir:

1-    Normal olması: Burada hücreler normal yapıya sahiptir­ler. Hücrelerin çekirdekleri normaldir. Ve preparatun tümüyle görünümü normaldir.

2-    Şiddetli iltihapi değişiklikler: Belirti gelmeyebilir, fakat döl yolunda akıntı, bazen de bu akıntının getirdiği ufak şikâ­yetler olabilir. Bazı hallerde ilaç tedavisinden sonra simirin tek­rarlanması, üç ay sonra tekrarlanması önerilir.

3-    Erken kanser belirtileri.

4-    Kanser.

Serviks kanseriyle ilişkili etkenler
Cinsel etkinlik: Cinsel etkinlik, serviks, kanseri nedenleri arasında ana etkenlerden biri olarak görünmektedir. Bakireler arasında serviks kanseri sıklığı çok düşüktür ve en sık görüldüğü grup, değişik eşlerle ve çok sık cinsel ilişki kuran kadınlardır (serviks kanseri fahişelerde yaygındır). Cinsel etkinliğe ergenlik çağında başlayan kadınlarda da sık görülür.
Cinsel etkinliğin nasıl olup da serviks kanserine neden olabildiğinin olası bir açıklaması vardır. Serviksi çevreleyen hücrelerin en yaralanabilir olduğu dönem, ergenlik dönemi ve ilk gebelik sırasıdır ve bu dönemde sık cinsel ilişkinin kanserin gelişmesini başlattığı düşünülmektedir. Buradan da, menide, (sperm) serviksi çevreleyen hücreler üstünde etki eden ve sessiz bir dönemin sonunda kanserli olmalarına neden olan, kanserojen bir madde bulunabileceği sonucu çıkartılmaktadır. Serviksi çevreleyen hücreler çok özel bir doğadadır. Spermleri ve meniyi oluşturan öteki şeyleri yutma özelliğine sahiptirler. Bir kez spermler ve kimyasal maddeler bu hücrelerin içine girince, doğalarının değişmesine ve kanserli olmalarına neden olabilirler. Başlatıcı aşama başladıktan sonra, çoğu kez yıllarca süren sessiz bir dönem vardır. Bu dönemde öteki etkenler de kanserin gelişmesine yardım edebilirler.

Serviks kanserinde risk grupları
Uzmanların, çevre etkenlerinin başka birçok kanser tipinde olduğu gibi bunda da birincil öneme sahip olduğuna inanmalarına karşın, yaşam biçimlerindeki özgün etkenler henüz serviks kanseri nedenleri olarak tanınmamışlardır. Bununla birlikte, değişik gruplardan kadınlardaki serviks kanseri oranları üstüne yapılan çalışmalar, kimi yararlı ipuçları vermiştir. Serviks kanseri oranının kimi kadınlarda daha düşük, kimi kadınlardaysa çok daha yüksek olduğunu biliyoruz.
Serviks kanserinin belirtileri
Çoğu kez belirtisiz olan preinvaziv kansere benzemeyen bir biçimde, gerçek serviks kanseri, vajinanın bir spekulumla doğrudan incelenmesi sırasında, serviksin kendisinin bir ülserasycnu ya da büyümesi olarak görülebilir genellikle. Şimdiye dek bilinen en erken belirti, adetler arasında kanama, ilişkiden sonra kanama ya da menopoz sonrası kanamadır. Kan  genellikle serviksteki ülserden gelir. Oldukça sık olarak, ülser ya da büyüyen kitle enfekte olur ve bu da, vajinadan saldırgan bir akıntıya neden olur.

Serviks kanseri gelişmesini önlemenin yolu var mıdır?

Serviks kanserini önlemede en önemli nokta düzenli servikal smear testi yaptırmaktır. Tıp çalışmaları, şifa şansını artırmanın tek yolunun tanının erken tanı konulması olduğunu göstermiştir. Şifa, doktorunuzu ilk gördüğünüzde, kanserin ne derecede olduğuna bağlıdır. Eğer bir jinekoloji ya da doğum öncesi kontrolüne gidiyorsanız rutin olarak servikal smear yaptırmalısınız. Ergenliğin erken dönemlerinde cinsel ilişki kurmanın ve birçok değişik eşle yatmanın sa­kıncaları konusunda uyararak, kızlarınıza da yardımcı olabilirsiniz.

Serviks kanserinin tedavisi:

Serviksin invaziv kanserinde iki tedavi biçimi Icerrahi ve radyoterapi) eş derecede iyi sonuçlar vermişlerdir ve değişik tıp merkezleri ya birini ya da ikisini birden kullanmayı yeğlemektedir. Genellikle seçilecek tedavi biçimi, hastalığın içinde bulunduğu evre­ce bağlıdır. Örneğin 4. ve 5. evrelerde cerrahi girişim hastalığın gelişimini durduramayacağından, tek başı­na palyatif (geçici olarak rahatlatıcı) radyoterapi uy­gulanabilir.

Bununla birlikte, sonuçlar genellikle iyidir. Has­talık invaziv döneme geçmiş olsa bile, cerrahi, radyo­terapi ya da her ikisi birlikte kullanılarak denetim al­tına alınması ve geri döndürülmesi olasılığı, özellik­le eğer 1. ya da 2. evrede yakalanmışsa, yüksektir.

Birinci evredeki kanserlerin yüzde 90’ı, cerrahiden sonra, beş yıl içinde şifaya kavuşurlar. Aynı olaylar­da radyoterapi kullanılacak olursa, tedavinin başla­masından 5 yıl sonra, yüzde 86’sı şifa bulacaktır.

Cerrahi tedavi: Bu, hemen her zaman oldukça geniştir ve rahim, yumurtalıklar, fallop boruları, vaji-nanın üst yarısı ve pelvis içindeki belirli kas ve bez­lerin çıkarılmasını içine alır. Histerektominin (rahmin çıkarılması) etkileri daha sonra tartışılacaktır. Buna ek olarak, anormal hücrelerin ortadan kaldırılmasın­da, dokuyu yıkıntıya uğratmak için yoğun ısının kul­lanıldığı elektrokoagülasyonun yanı sıra kriyosurgery (dondurma) da uygulanabilir.

Radyoterapi: Serviks kanseri olaylarının yarısın­da, seçilen tedavi budur. Amaç kanserin merkezine ölümcül bir radyasyon dozu vermek, ama aynı za­ manda öbür alanlara yayılan büyümeleri de tedavi et­mektir.

Eğer bende serviks kanseri varsa, histerektomi yapılması zorunlu mudur?

Eğer preinvaziv durumdaysa, yanıt hayırdır. Ge­ne de, insitu kanserin tedavisi değişik tıp merkezle­rinde değişiktir. Kimi doktorlar, insitu kanserlerin bü­yük çoğunluğunun sonuçta invaziv kansere dönüşe­ceğine inandıklarından, köktenci bir yaklaşım benim­serler. Bu yüzden de, total histerektominin (rahmin tümünün çıkartılması) seçilmesi gereken tedavi oldu­ğunu düşünürler. Öte yandan, eğer mikroskopik in­celemeler, koni biyopsinin kanseri tümüyle çıkarttığı­nı gösterirse, hastanın düzenli olarak smearlerle iz­lenmesi önkoşuluyla, daha ileri tedavilerden vazgeçile­bilir. Tutucu bir yaklaşıma sahip öbür birtakım tıp merkezlerindeyse, çok az sayıda hastaya histerektomi uygulanır. Büyük çoğunluğunda koni biyopsi, yeniden biyopsileri ve düzenli smear testleri uygulamaktadır.

Tam şifa bulma olasılığım nedir?

Serviksteki habis hastalığın şifaya kavuşturulma­sı olasılığı büyük ölçüde size bağlıdır. Hiç sektirme­den yıllık servikal smear testinizi yaptırmalısınız, ve eğer preinvaziv bir evrede yakalanırsa hastalık, ”< 100 şifa sağlanmaması için kesinlikle hiçbir neden yoktur. Evre I’de bile yüzde 90’lık şifa şansı oldukça yüksektir. Bu yüzden de eğer kendi sağlığınızın ve hastalığın gelişmesini önlemenin kişisel sorumlulu­ğunu üzerinize alırsanız, serviks kanserinizden kork­manıza neden yoktur. Yaptırdığınız smear testi pozi­tif çıksa ve kanser hücrelerinin varlığını gösterse bi­le, bir önceki negatif sonuçlu test en fazla on iki ay önce yapılmış olabileceğinden, kanser büyük olasılık­la hâlâ preinvaziv dönemde olacaktır. Sizde kanser çıkması yüzünden umutsuzluğa kapılmanız kesinlikle anlamsızdır. Kadın hastalıkları uzmanınızla tüm yön­lerini tartışın, tüm tedavi yöntemlerini öğrenin. Uz­man tııızla işbirliği yapın ve tedaviye olumlu bir tutumla yaklaşın. Cerrahın ilgisini ve önerilerini ka­bul edin ve uzun, sağlıklı ve mutlu bir yaşam umun.

 AİDS, bu virütik hastalık bugün için aşısının bulunmaması ve tedavi yönteminin olmaması ve öldürücü nitelikte olması do­layısıyla çok önem kazanmaktadır. AİDS kelimesi ingilizce “Edinsel Bağışıklık Eksikliği Sendromu” kelimelerinin birinci harflerinin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş bir kelimedir. Gazetelerde arada sırada geçtiğimiz aylarda flaş haberler orta­ya çıkmakta, fakat sonradan bu unutulmaktadır. Bugün için Türkiye’de bilinen vaka sayısı azdır. 1986 yılında AİDS virüsü­nün kadınlara da geçtiği ortaya çıktığından sonra, Türkiye için en büyük tehlike gizli fuhuş nedeni ile bu virüsün kontrol edil­meyen fuhuş yapan kadınlar tarafından erkeklere geçebileceği­dir. ABD ve Batı Avrupa’da AİDS konusunda edinilen tecrü­belerden faydalanmalıyız. Hastalık toplumsal bir hüviyet kazandığından ve yeni bir hastalık olduğundan hekimler dışında devlete de pek çok vazifeler düşmektedir. Bu esasen belirli bir hastalık değildir. Bugünkü bilgilerimize göre HIV adlı bir virü­sün insan vücuduna girmesi sonucu o kişide bağışıklık eksikliği oluşmaktadır. Diğer bir deyimle vücudun hastalıklara karşı di­renci ortadan kalkmakta ve bu direnç kalmayınca hastalık ölümle sonuçlanmaktadır.

 AIDS’in bir insanda yaratabileceği tahribatı belki de en iyi anlatan fotoğraflardan biri

3-    Kan verilmesinde, kan verilirken dikkat edilmemesi, vi­rüsün aranmaması.

ÇOCUKLARDA AİDS

EŞLERDEN BİRİNDE TEST POZİTİF

Kan ve kan ürünleri yoluyla, temas yolu ile bazı eşyaların ortak kullanımı yolu ile.

Her üç yolun tıkanması için ayrı ayrı önlemler alınmıştır. Kan için yurt dışında kan transfuzyonu yapılmış kişilere beş yıl başkalarına kan vermemeleri önerilmiştir. Sürekli kan kullanan hemofili veya böbrek hastalarına mutlaka AİDS virüsü kont­rolü yaptırmaları gereği bildirilmiştir. Ayrıca eşyaların ortak kul­lanımı konusu özellikle Türkiye için büyük önem taşımaktadır. AİDS’in en geçerli yayılma yollarından biri olan ortak enjek­tör kullanımı Türkiye’de mahalle iğneciliği arasında yaygınlığı dikkati çekilmiş ve kaynatılan enjektörler yasaklanmış, bütün Türkiye çapında sadece bir defa kullanılan enjektörlere izin ve­rilmiştir. Ayrıca kontakt lenslerin başkası ile değiş tokuş edil­memesi önerilmiş. Usturaların, jiletlerin her seferinde berber­lerde yenilenmesi önerilmiştir. Tabi ki bu önerilere sadece bu kuruluşların değil kişilerin de uyması gerekir. Ayrıca yaygın ola­rak pek çok ilimizde görülen sülüklere kan emdirme geleneği­nin de kaldırılması önerilmiştir.

Dünya Sağlık örgütü’nün raporuna göre dünyada toplam 42.404 vaka bulunmaktadır, fakat pek çok ülkeden bu konuda sağlıklı bilgi edinilememektedir, Diğer araştırıcıların verdikleri bilgilere göre, özellikle Afrika ülkeleri, Güney Amerika ülkele­ri, ABD ve Batı Avrupa ülkelerinde yüzbinlerce AİDS’imin bu­lunduğu ileri sürülmektedir.